Allontanament e protecziun dals bostgs en Svizra: Tge che ti stos savair
Ils bostgs han ina rolla centrala per la biodiversitad, il clima e la qualitad da la vita en Svizra. Els purschan spazi da viver per numerusas spezias da flora e fauna, filtreschan pulvra e substanzas nuschaivlas ord l’aria, porschan sumbriva e tegnan l’aria frestga durant ils mais da stad. Ma tgi che ha l’intenziun da tagliar u allontanar bostgs sin sia proprietad sto resguardar diversas leschas e prescripziuns. En quest artitgel vasas tge che ti stos resguardar, tgeninas permissiuns che ti dovras e co proteger ils bostgs valurusas.
Cuntegn
- Las leschas principalas davart la protecziun dals bostgs en Svizra
- Permissiuns per l’allontanament da bostgs
- Procedura per dumondas da tagls da bostgs
- Consequenzas en cas da tagliar bostgs senza permissiun
- Mesiras per la protecziun dals bostgs
- Sustegn finanzial per la tgira dals bostgs
Las leschas principalas davart la protecziun dals bostgs en Svizra
En Svizra èn ils bostgs protegids da diversas leschas sin nivel federal, chantunal e communal. La protecziun dals bostgs è ina chaussa cumplexa, perquai ch’ella cumpiglia tant aspects da la planisaziun dal territori sco era la protecziun da la natira. Las leschas las pli impurtantas che pertutgan la protecziun dals bostgs en Svizra èn:
La lescha federala davart la protecziun da la natira e da la patria (LPN)
La LPN è la basa legala per la protecziun dals bostgs sco elements da la natira e dal purtret da la cuntrada. Ella dat directivas generalas per la protecziun da la flora e fauna indigena e da lur spazis da viver natirals. Cunzunt l’artitgel 18 da la LPN è relevant per la protecziun dals bostgs, perquai ch’el pretenda la protecziun da las spezias e dals biotops indigens.
Ti pos leger la lescha cumpletta sin la pagina d’internet dal Cussegl federal: Lescha federala davart la protecziun da la natira e da la patria
La lescha forestala (LFo)
La LFo protegia il guaud en general e regla l’utilisaziun dals guauds. Ella pretenda che la surfatscha dal guaud en Svizra na dastgia betg vegnir reducida ed impona restricziuns per l’utilisaziun dal guaud. Bostgs singuls pon esser suttamess a questa lescha, sch’els fan part d’in guaud tenor la definiziun legala.
Leschas chantunalas e communalas
Ultra da las leschas federalas datti en mintga chantun e en bleras vischnancas leschas e prescripziuns specificas per la protecziun dals bostgs. Questas leschas reglan detagliadamain las permissiuns necessarias per tagliar bostgs, ils criteris da protecziun e las multas en cas da violaziuns.
En la tabella suandanta è inditgà ils uffizis chantunals responsabels per la protecziun dals bostgs en ils chantuns rumantschs:
| Chantun | Uffizi responsabel | Pagina d’internet |
|---|---|---|
| Grischun | Uffizi per la natira ed ambient | www.anu.gr.ch |
| Parts rumantschas da Turitg | Amt für Landschaft und Natur | www.aln.zh.ch |
| Parts rumantschas da Berna | Amt für Wald und Naturgefahren | www.be.ch/awn |
Remarcha: Mintga vischnanca po avair atgnas reglas supplementaras per la protecziun dals bostgs. Perquai è impurtant da t’infurmar tar tia vischnanca avant che tagliar in bostg.
Permissiuns per l’allontanament da bostgs
Avant che ti pos tagliar in bostg sin tia proprietad, stos ti savair sch’il bostg è suttamess a la protecziun legala e sche ti dovras ina permissiun per l’allontanar. La regla generala è che la gronda part dals bostgs en zonas abitadas èn protegids e na pon betg vegnir tagliads senza permissiun.
Tge bostgs èn protegids?
La protecziun dals bostgs variescha tut tenor chantun e vischnanca, ma per regla èn quests bostgs protegids:
- Bostgs cun in circumferenza da tronc da 80 cm u dapli (mesirà 1 meter sur terra)
- Bostgs da spezia rara u periclitada
- Bostgs istorics u monuments da la natira
- Bostgs che fan part da filadas u gruppas da bostgs protegidas
- Bostgs en zonas da protecziun da la natira u dal purtret da la cuntrada
Ti pos chattar ils criteris specifics per tia vischnanca sin la pagina d’internet da l’administraziun communala u tar l’uffizi local responsabel per la protecziun da la natira.
Co obtegnair ina permissiun?
Per obtegnair ina permissiun da tagliar in bostg protegì, stos ti far ils suandants pass:
- Far ina dumonda da permissiun tar l’autoritad communala responsabla (p.ex. l’uffizi da construcziun u l’uffizi per la protecziun da la natira)
- Dar ina motivaziun per l’allontanament dal bostg (p.ex. malsogna dal bostg, privel da crudada, projects da construcziun)
- Includer en la dumonda la descripziun dal bostg (spezia, circumferenza, lezza, stadi da sanadad)
- Includer ina fotografia dal bostg e, sche necessari, in plan da situaziun
- Preschentar in concept per la substituzione dal bostg, sche quai è pretendì da las autoritads
Motivs acceptabels per tagliar bostgs
Las autoritads pon dar ina permissiun da tagliar in bostg protegì per divers motivs:
- Il bostg è malsaun u mort
- Il bostg è in privel per persunas u edifizis (p.ex. periclitaziun da crudada)
- Il bostg chaschuna donns serius (p.ex. a fundaments d’edifizis u a conducts)
- L’allontanament è necessari per in project da construcziun approvà e na po betg vegnir evità
Perioda da tagliar
Ordinariamain pon ins tagliar bostgs mo durant la perioda da repaus da vegetaziun, quai vul dir durant la stagiun fraida. En bleras vischnancas rumantschas è la perioda da tagliar bostgs fixada tranter il 1. d’october e la fin da favrer. La perioda exacta po però variar tenor chantun e vischnanca. Durant ils mais da primavaira e stad, cura che blers utschels construeschan lur gnieus en ils bostgs, n’èsi per regla betg lubì da tagliar bostgs.
La tabella suandanta mussa las periodas da tagliar bostgs en differents chantuns rumantschs:
| Chantun | Perioda da tagliar | Restricziuns supplementaras |
|---|---|---|
| Grischun | 1. d’october fin 31 da mars | Cas spezials pon vegnir lubids durant l’entir onn en cas da privel |
| Parts rumantschas da San Gagl | 1. da november fin 28/29 da favrer | Perioda pli curta pervia dal clim pli chaud |
| Parts rumantschas da Turitg | 1. d’october fin 31 da mars | Restricziuns pli severas en zonas da protecziun da la natira |
Procedura per dumondas da tagls da bostgs
La procedura per obtegnair ina permissiun da tagliar in bostg variescha tenor vischnanca, ma per regla cumpiglian las etappas las suandantas:
1. Preparaziun dals documents
Avant che ti pos dumandar ina permissiun, stos ti preparar divers documents:
- In formular da dumonda (disponibel sin la pagina d’internet da la vischnanca u tar l’uffizi responsabel)
- In plan da situaziun cun la posiziun dal bostg marcada
- Fotografias dal bostg
- Descripziun dal bostg (spezia, circumferenza dal tronc, stadi da sanadad)
- Motivaziun detagliada per l’allontanament dal bostg
- Plan da substituzione (sche necessari)
2. Inoltraziun da la dumonda
Suenter che ti has preparà tut ils documents, pos ti inoltrar la dumonda tar l’uffizi communal responsabel. Bleras vischnancas porschan oz la pussaivladad d’inoltrar la dumonda online.
3. Examinaziun tras las autoritads
Las autoritads communalas examineschan tia dumonda e pon – tut tenor las circumstanzas – visitar il lieu per controllar il bostg. En tscherts cas vegn la dumonda era transmessa ad uffizis chantunals responsabels (p.ex. per bostgs en zonas da protecziun speziala).
4. Publicaziun da la dumonda
En tschertas vischnancas vegn la dumonda da tagliar in bostg publichada en il fegl uffizial communal, per che la populaziun possia prender posiziun u far opposiziun.
5. Decisiun e permissiun
Suenter l’examinaziun da la dumonda e la scadenza dal termin d’opposiziun decidan las autoritads davart la permissiun. Sch’ellas approveschan la dumonda, survegns ti ina permissiun che po cuntegnair diversas cundiziuns (p.ex. l’obligaziun da plantar in nov bostg sco remplazzament).
6. Validitad da la permissiun
La permissiun da tagliar in bostg è per regla valaivla per in tschert temp (p.ex. per 1 onn). Sche ti na fas betg diever da la permissiun entaifer quest temp, stos ti dumandar ina nova permissiun.
Consequenzas en cas da tagliar bostgs senza permissiun
Tagliar in bostg protegì senza permissiun po avair consequenzas legalas e finanzialas gravusas. Las penalitads varieschan tenor chantun e vischnanca, ma er tenor la valur ecologica e culturala dal bostg.
Multas e penalitads
En cas da violaziun da las prescripziuns da protecziun dals bostgs, pon las autoritads imponer diversas sancziuns:
- Multas che pon variar da paucs tschient francs fin a plirs diesch milli francs
- En cas gravus: proceduras penalas cun pussaivlas penalas da libertad
- Obligaziun da plantar bostgs da remplazzament
- Custs per las proceduras administrativas e penalas
La tabella suandanta mussa las multas maximalas en divers chantuns rumantschs:
| Chantun | Multa maximala | Circumstanzas aggravontas |
|---|---|---|
| Grischun | Fr. 50’000.– | Intenziunalitad, tagls en zonas protegidas, bostgs da valur speziala |
| Parts rumantschas da Turitg | Fr. 100’000.– | Tagliar bostgs istorics u da gronda valur ecologica |
| Parts rumantschas da Berna | Fr. 40’000.– | Tagliar bostgs en zonas da protecziun da la natira |
Obligaziun da remplazzament
Ultra da las multas, pon las autoritads era pretender che ti plantas in u plirs bostgs da remplazzament. Las cundiziuns per il remplazzament dependan da la valur dal bostg taglià e pon inclurrer:
- L’obligaziun da plantar in nov bostg da la medema spezia
- Plantar plirs bostgs giuvens sco remplazzament per in bostg vegl
- Pajar ina taxa da cumpensaziun, sche la plantaziun d’in bostg da remplazzament n’è betg pussaivla
- Tgirar ils bostgs plantads durant plirs onns e remplazzar els, sch’els moran
Cas spezials: Bostgs en guauds
Sch’in bostg fa part d’in guaud tenor la definiziun legala, lura èn las reglas per tagliar el anc pli severas. En quest cas è la lescha forestala federala e chantunala applitgabla. En il guaud èsi da princip scumandà da far tagls rasus (quai vul dir tagliar tut ils bostgs en ina zona), e mintga tagl sto vegnir approvà dal guardiaselva responsabel.
Mesiras per la protecziun dals bostgs
Sco possessur d’in bostg, has ti er ina responsabladad per la protecziun e la tgira dal bostg. Quai n’è betg mo in’obligaziun legala, mabain era ina contribuziun impurtanta per il mantegniment da la biodiversitad e per in ambient da viver saun.
Tgira correcta dals bostgs
Ina tgira adequata po prolungar considerablamain la vita d’in bostg e reducir ils problems che pudessan chaschinar in allontanament necessari:
- Tagl da furmaziun reglar: Far tagliar ils bostgs da persunas spezialisadas per mantegnair la structura sauna dal bostg
- Controlla regulara: Laschar controllar regularmain ils bostgs per identifitgar problems temprivamain
- Protecziun durant lavurs da construcziun: Proteger ils bostgs adequatamain durant lavurs da construcziun en la vischinanza (protecziun dal tronc, da las ragischs e da la crunna)
- Provediment d’aua: Garantir in provediment d’aua suffizient, particularmain durant periodas da setgira
- Mesiras cunter parasits: Prender mesiras preventivas e – sche necessari – curativas cunter parasits e malsognas
Ti pos consultar in expert cun formaziun en arboricultura, per garantir che tiu bostg survegnia la tgira optimala.
Protecziun durant lavurs da construcziun
Durant lavurs da construcziun en vischinanza da bostgs, èsi impurtant da prender mesiras spezialas per proteger els. Las ragischs dals bostgs sa stendan savens lunsch e pon vegnir donnegiadas tras lavurs da construcziun:
- Installar barrieras da protecziun enturn ils bostgs (per minimal l’extensiun da la crunna)
- Evitar da stgavament en la zona da las ragischs
- Evitar da depositar material da construcziun e substanzas chemicas en vischinanza dals bostgs
- En cas da lavurs che pertutgan las ragischs: consultar in expert en arboricultura
Plantaziun e tgira da novs bostgs
La plantaziun da novs bostgs è in’investiziun en il futur. Per garantir che ils novs bostgs sa sviluppeschian bain, stos ti resguardar ils suandants puncts:
- Tscherner bostgs indigens adaptads al lieu e al clima local
- Resguardar la dimensiun futura dal bostg e mantegnair ina distanza sufficienta d’edifizis e d’infrastructura
- Plantar il bostg a moda correcta (profunditad correcta, preparaziun dal terren, etc.)
- Garantir ina tgira intensiva durant ils emprims onns (surtut aua, protecziun cunter animals, etc.)
Ti pos chattar infurmaziuns detagliadas davart la plantaziun e la tgira da bostgs sin la pagina d’internet da la Societad svizra per la tgira dals bostgs: www.baumpflege-schweiz.ch
Sustegn finanzial per la tgira dals bostgs
La tgira da bostgs po esser costusa, ma i dat diversas pussaivladads per survegnir sustegn finanzial u cussegliaziun.
Programs da sustegn chantunals e communals
Divers chantuns e vischnancas porschan programs da sustegn finanzial per la tgira da bostgs valurusas:
- Contribuziuns per la plantaziun da novs bostgs
- Contribuziuns per mesiras da tgira da bostgs protegids
- Cussegliaziun gratuita davart la tgira dals bostgs
Ti pos t’infurmar tar tia vischnanca u tar l’uffizi chantunal responsabel per la protecziun da la natira.
Fundaziuns e uniuns
Ultra dals programs publics, datti era diversas fundaziuns ed uniuns che sustegnan la tgira e la protecziun dals bostgs:
- La fundaziun Pro Natura Svizra sustegna projects per la protecziun da la biodiversitad, inclus la protecziun dals bostgs
- La fundaziun svizra per la protecziun e la tgira dal purtret da la cuntrada po sustegnair mesiras per il mantegniment da bostgs istorics
- Diversas uniuns localas per la protecziun da la natira pon porscher sustegn e cussegliaziun
Cussegliaziun professiunala
Il meglier sustegn per tius bostgs è ina cussegliaziun professiunala. Experts en arboricultura pon gidar cun:
- Valutaziun da la sanadad dals bostgs
- Cussegliaziun davart mesiras da tgira specificas
- Planificaziun a lunga vista per il mantegniment dals bostgs
- Infurmaziuns davart pussaivladads da sustegn finanzial
Bostgs singulars da valur istorica e culturala
En Svizra datti numerus bostgs singulars che han ina valur istorica e culturala speziala. Quests bostgs giogan ina rolla particulara en la tradiziun e l’identitad culturala regiunala.
Inventari dals bostgs da valur speziala
Bleras vischnancas e chantuns mantegnan in inventari dals bostgs da valur speziala. Quests bostgs giaudan ina protecziun speziala ed èn savens marcads cun tavlas da infurmaziun. Sch’in bostg sin tia proprietad è registrà en in tal inventari, lura è l’allontanament da quest bostg pussaivel mo en cas excepziunals.
Ti pos controlllar sche tiu bostg è registrà en in tal inventari tar l’uffizi communal u chantunal per la protecziun da la natira.
Tgira da bostgs istorics
La tgira da bostgs istorics u vegls pretenda savens mesiras spezialas:
- Controllas da sanadad pli frequentas e detagliadas
- Mesiras da sustegn (p.ex. installar sustegns per roms pesants)
- Mesiras da protecziun cunter donns da malauras, parasits e malsognas
- Documentaziun da l’istorgia e da la valur culturala dal bostg
Era per bostgs istorics datti pussaivladads da sustegn finanzial per la tgira.
Aspectsa giuridic en cas da conflicts concernent bostgs
Conflicts tranter vischins pervia da bostgs èn relativamain frequents en Svizra. Quests conflicts pon pertutgar per exempel:
- Umbrivaziun da parcellas vischinas tras bostgs
- Problems cun feglia e ragischs che sa stendan sin la parcella vischinanta
- Dispitas davart la proprietad e la responsabladad per bostgs a la cunfin da las parcellas
Dretg da vischins pertutgant bostgs
Il dretg civil svizzer regla divers aspects dal dretg da vischins pertutgant bostgs:
- Distanzas minimalas: Per regla existan prescripziuns davart distanzas minimalas dal cunfin per la plantaziun da bostgs. Questas distanzas dependan da la autezza dal bostg e da las prescripziuns chantunalas e communalas.
- Dretg da tagliar roms: Sch’in bostg dal vischin extenda ses roms sur tia parcella, has ti per regla il dretg da tagliar quests roms fin al cunfin, sche quels tschaffan l’utilisaziun da tia parcella.
- Dretg da tagliar ragischs: Medemamain has ti per regla il dretg da tagliar las ragischs d’in bostg dal vischin che sa stendan sin tia parcella, sch’ellas donnegieschan edifizis u infrastructura.
Schliaziun da conflicts
En cas da conflicts concernent bostgs, èsi recumandà da proceder uschia:
- Tschertgar il discurs direct cun il vischin
- Consultar in mediatur u in expert en arboricultura
- En cas da necesistads, dumandar ina cussegliaziun giuridica tar in advocat spezialisà en dretg da construcziun u dretg da vischins
- Sch’i na reussescha betg da chattar ina soluziun amicabla, pon ins s’adressar a l’autoritad communala cumpetenta u al dretgira
Tenuta persistenta en la protecziun dals bostgs
La protecziun dals bostgs è ina part impurtanta da la protecziun da l’ambient en Svizra. Bostgs na contribueschan betg mo al clima e a la biodiversitad, mabain er a la qualitad da la vita en zonas abitadas.
Il survetsch dals bostgs per l’ambient
Ils bostgs portan numerus avantatgs per l’ambient e per la societad:
- Ils bostgs absorban CO₂ e produceschan oxigen
- Els filtreschan pulvra e substanzas nuschaivlas ord l’aria
- Els porschan sumbriva e gidan a reducir il surscaldament en zonas abitadas
- Els porschan spazi da viver per numerusas spezias da flora e fauna
- Els giogan ina rolla impurtanta per la regulaziun dal ciclus da l’aua e protegian encunter l’erosiun
Bostgs en temps dal midament dal clima
En temps dal midament dal clima dovri ina nova perspectiva sin la protecziun dals bostgs. Spezias da bostgs che han creschì durant tschientaners en Svizra pon daventar pli vulnerablas pervia da novas malsognas, parasits e temperaturas pli autas. En il medem temp datti era spezia da bostgs novas che pon vegnir plantadas en Svizra.
Il Cussegl federal ed ils uffizis responsabels per il guaud porschan infurmaziuns davart spezias da bostgs che pon resistar meglier al midament dal clima. Ti pos consultar questas infurmaziuns sin la pagina d’internet dal Uffizi federal d’ambient: www.bafu.admin.ch
Engaschament persunal per ils bostgs
Ti pos contribuir a la protecziun dals bostgs en Svizra:
- Plantar e tgirar bostgs sin tia atgna proprietad
- Sustegnair iniziativas localas per la protecziun e la plantaziun da bostgs
- Sustegnair uniuns ed organisaziuns che s’engaschan per la protecziun dals bostgs e da la natira
- T’infurmar davart las leschas e prescripziuns localas e chantunals concernent la protecziun dals bostgs
- Sensibilisar autras persunas per l’impurtanza dals bostgs
Conclusiun
La protecziun dals bostgs en Svizra è in champ cumplex che pretenda ina buna chapientscha da las leschas e prescripziuns relevantas. Sch’in bostg sin tia proprietad è protegì, stos ti resguardar diversas reglas avant che ti pos al tagliar. En cas da dubi, èsi adina recumandà da contactar l’autoritad communala responsabla u in expert en arboricultura.
Sco possessur d’in bostg, has ti era ina responsabladad per sia tgira e protecziun. Ina tgira adequata po prolungar considerablamain la vita d’in bostg e reducir ils problems che pudessan chaschinar in allontanament necessari.
La natira cun ses bostgs è in bain cuminaivel che merita nossa protecziun e respect. Mintga bostg che nus mantegnain u plantain è in’investiziun en il futur e contribuescha a la qualitad da la vita da las proximas generaziuns.
